Dallime mes rishikimeve të "Konventa mbi të drejtat e fëmijës (CRC)"

ska përmbledhje të redaktimeve
SHTETEVE PALË
 
SHQIPËRIA 2
 
PËRMBAJTJA:
 
Faqe
 
HYRJE 4
I. MASA TË PËRGJITHSHME PËR ZBATIM
 
5
 
II. KUPTIMI I FËMIJËS
15
 
III. PARIME TË PËRGJITHSHME
16
 
A. Mos-diskriminimi (neni 2)
16
 
B. Interesi më i lartë i fëmijës (neni 3) 19
 
C. E drejta e jetës, mbijetesës dhe zhvillimit (neni 6) 20
 
D. Respektimi i mendimit të fëmijës (neni 12) 21
 
IV. TË DREJTAT DHE LIRITË CIVILE 23
23
 
A. Emri dhe kombësia (neni 7) 23
 
B. Ruajtja e identitetit (neni 8) 27
 
C. E drejta e shprehjes (neni 13) 28
 
D. E drejta për informacion të përshtatshëm (neni 17) 29
 
E. Liria e mendimit, ndërgjegjes dhe fesë (neni 14) 34
 
F. Liria e organizimit dhe mbledhjes paqësore (neni 15) 36
 
G. Mbrojtja e jetës private (neni 16) 36
 
H. E drejta për t’iu mos nënshtruar torturës, trajtimeve, apo
 
dënimeve të tjera mizore, çnjerëzore ose degraduese (neni 37 (a)) 37
37
 
V. MJEDISI FAMILJAR DHE KUJDESI ALTERNATIV 38
38
 
A. Kujdesi prindëror (neni 5) 38
38
 
B. Përgjegjësitë prindërore (neni 18, parag. 1-2) 39
 
C. Ndarja nga prindërit (neni 9) 40
 
D. Ribashkimi familjar (neni 10) 43
 
E. Kujdesi për fëmijët (neni 27, parag. 4) 43
 
F. Fëmijët e privuar nga mjedisi familjar (neni 20) 44
 
G. Birësimi (neni 21) 50
 
H. Transferimi i paligjshëm dhe mos-kthimi (neni 11) 52
 
I. Abuzimi dhe neglizhenca (neni 19), duke përfshirë rikuperimin
 
fizik dhe psikologjik dhe riintegrimin social (neni 39) 54
54
 
J. Rishikimi periodik i vendbanimit (neni 25) 57
 
VI. SHËNDETI BAZË DHE MIRËQENIA 57
57
 
A. Mbijetesa dhe zhvillimi (neni 6, parag 2) 58
58
 
B. Fëmijët e paaftë (neni 23) 58
 
3
C. Shëndeti dhe shërbimet shëndetësore (neni 24) 62
 
D. Sigurimi shoqëror, shërbimet dhe lehtësitë e kujdesit për fëmijën
(neni 26 dhe 18, parag. 3)
 
67
E. Standarti i jetesës (neni 27, paragrafët 1 dhe 2) 71
 
VII. ARSIMI, KOHA E LIRË DHE AKTIVITETET
 
KULTURORE
 
75
A. Arsimimi, duke përfshirë trajnimin profesional dhe
administrimin (neni 28)
 
75
B. Objektivat e arsimit (neni 29) 87
 
C. Koha e lirë, aktivitetet rekreative dhe kulturore (neni 31) 89
 
VIII. MASAT E VEÇANTA TË MBROJTJES
 
90
A. Fëmijët me status refugjati (neni 22) 90
 
B. Fëmijët në konflikte të armatosura (neni 38), duke përfshirë
rikuperimin fizik dhe psikologjik, si dhe riintegrimin shoqëror (neni
39)
 
92
C. Administrimi i drejtësisë për fëmijët (neni 40) 92
 
D. Fëmijët e privuar nga liria, duke përfshirë çdo formë ndalimi,
burgosjeje, apo vendosje në ambiente të mbikqyrura (neni 37 (b),
(c))
 
95
E. Dënimi i fëmijëve, në veçanti ndalimi i dënimit kapital dhe
burgimit të përjetshëm (neni 37 (a))
 
98
F. Shfrytëzimi ekonomik, duke përfshirë punën e fëmijëve (neni 32) 99
 
G. Abuzimi me drogat (neni 33) 101
 
H. Shfrytëzimi dhe abuzimi seksual (neni 34) 103
 
I. Forma të tjera shfrytëzimi (neni 36) 104
 
J. Shitja, trafikimi dhe rrëmbimi (neni 35) 105
 
K. Fëmijët që i përkasin minoriteteve apo grupeve indigjene (neni
30) 106
 
106
'''HYRJE'''
4
 
HYRJE
*1. Konventa mbi te Drejtat e Femijes, miratuar nga Asambleja e Pergjithshme e
Organizates se Kombeve te Bashkuara me 20 nentor 1989, eshte nje nga aktet me
te rendesishme te se drejtes nderkombetare ne te cilen jane parashikuar te drejtat
kaq te plote dhe te detajuar si ne asnje akt tjeter juridik ne fushen e te drejtave te
femijeve.
*2. Ne Kushtetuten shqiptare (neni 122) thuhet se çdo marreveshje nderkombetare
e ratifikuar perben pjese te sistemit te brendeshem juridik, pasi botohet ne
Fletoren Zyrtare te Republikes se Shqiperise. Ajo zbatohet ne menyre te
rastet kur ne legjislacionin e brendshem ka mangesi mund te zbatohet direkt
Konventa e OKB-se per te Drejtat e Femijes.
*3. Konventa Per te Drejtat e Femijes u ratifikua nga Kuvendi i Republikes se
Shqiperise ne Shkurt 1992 dhe hyri ne fuqi ne Mars 1992. Ratifikimi i saj nga
Kuvendi u be ne baze te nenit 16 te Dispozitave Kryesore Kushtetuese (1991).
pas ratifikimit te Konventes ka pesuar ndryshime rrenjesore me qellim pershtatjen
e tij me dispozitat e Konventes.
*4. Te drejtat e femijes dhe ato te njeriut ne pergjithesi kane pesuar permiresime te
ndjeshme me ane te reformave te gjithanshme ligjore dhe institucionale, duke u
afruar me standartet Europiane. Por, ne kundershtim me gjendjen reale te te
zbatimin e Konventave te OKB-se per te drejtat e njeriut te cilat rrjedhin nga
detyrimet qe Shqiperia ka si pale ne keto Konventa.
*5. Duke e vleresuar ne maksimum procesin e raportimeve dhe bazuar ne
angazhimet qe rrjedhin ndaj Konventave te ratifikuara nga Shqiperia, Qeveria
shqiptare me Urdher te Kryeministrit nr. 134, date 05.05.2000 vendosi krijimin e
Femijes perfshin masat ligjore, ekzekutive, administrative, etj te ndermarra nga
Republika e Shqiperise gjate periudhes 1992-2000.
 
5
*6. Ne zbatim te Neni 44, paragrafit 6 te Konventes, para dorezimit Raporti per te
Drejtat e Femijes, CRC u eshte vene ne dispozicion jo vetem dikastereve dhe
OJQ-ve qe jane ftuar te marrin pjese aktive ne pergatitjen e tij, por edhe
I. MASA TE PERGJITHSHME PER ZBATIM (nenet 4, 42 dhe 44
paragrafi 6)
*7. Me qellim pershtatjen e legjislacionit te brendshem me Konventen e OKB-se
mbi te Drejtat e Femijes, pas Marsit 1992 jane miratuar nje sere ligjesh dhe
vendimesh te cilat direkt, apo indirekt ndikojne ne permiresimin e te drejtave te