Dallime mes rishikimeve të "Shkolla dhe komuniteti dy sisteme të ndërvarura/8"

ska përmbledhje të redaktimeve
No edit summary
No edit summary
<center>'''Planifikimi në mësimdhënie, mësimnxënie dhe vlerësim'''</center>
 
'''Mësimdhënia konsiderohet e suksesshme atëherë kur''':
 
1.# Mësimdhënësi di t’u ngjallë nxënësve interes për orën e mësimit duke i përfshirë ata në veprimtari të larmishme dhe të vazhdueshme, të organizuara këto në mënyrë individuale, në çifte dhe në grupe.
# Mësimdhënësi di të drejtojë situata të papritura.
 
2.# Mësimdhënësi diflet qartë, drejtojëkuptueshëm, situataqetë dhe papriturasaktë.
# Mësimdhënësi është i ngrohtë dhe i dashur me nxënësit.
 
# Mësimdhënësi shfrytëzon burime të ndryshme informacionesh për të zgjeruar njohuritë e tij dhe është në kërkim të vazhdueshëm të tyre.
3. Mësimdhënësi flet qartë, kuptueshëm, qetë dhe saktë.
# Mësimdhënësi ka vizion e koncepte të qarta të planifikimit dhe të organizimit në përgjithësi dhe në veçanti të kohës prej 45 minutash.
 
4. Mësimdhënësi është i ngrohtë dhe i dashur me nxënësit.
 
5. Mësimdhënësi shfrytëzon burime të ndryshme informacionesh për të zgjeruar njohuritë e tij dhe është në kërkim të vazhdueshëm të tyre.
 
6. Mësimdhënësi ka vizion e koncepte të qarta të planifikimit dhe të organizimit në përgjithësi dhe në veçanti të kohës prej 45 minutash.
 
Mësimdhënia mund të jetë e suksesshme vetëm nëse mësimdhënësi të gjitha këto i planifikon. Pra,suksesi i punës mbështetet vetëm në një planifikim të mirë.
'''Planifikimi'''
 
* “Të dështosh në planifikim, do të thotë të planifikosh dështimin”
* Suksesi i punës mbështetet në planifikim të mirë
* Planifikimi paraqet një aktivitet të lartë intelektual – kognitiv
* Dallimi në mes Planifikimit dhe planit:
 
:a) '''Planifikimi është proces'''
:b) Plani është instrument, gjendje, rezultat i planifikimit. Plani paraqet bazën teorike për punën e ardhme praktike.
 
b) Plani është instrument, gjendje, rezultat i planifikimit. Plani paraqet bazën teorike për punën e ardhme praktike.
'''Të planifikosh do të thotë''':
 
:* të paramendosh
:* të projektosh
:* të skicosh
:* të modelosh
:* të vizatosh
:* të shkruash etj..
 
'''Para se të planifikojmë një gjë, duhet të përgjigjemi në këto pyetje:'''
 
:* Pse duhet të planifikojmë?
:* Çka duhet të planifikojmë?
:* Si duhet ta planifikojmë?
 
'''Llojet e planifikimit (planeve)'''
''Një ndarje:''
 
1.# Planifikimi i programeve mësimore
# Planifikimi i përmbajtjeve të lëndëve mësimore
 
2.# Planifikimi i përmbajtjevenjë tërësie lëndëve mësimoreprogramore
# Planifikimi i një grupi temash mësimore
 
3.# Planifikimi i një tërësieteme programore– një njësie mësimore
 
4. Planifikimi i një grupi temash mësimore
 
5. Planifikimi i një teme – një njësie mësimore
''Ndarje tjetër:''
 
1.# Planifikimi vjetor (global)
# Planifikimi semestral
 
2.# Planifikimi semestralmujor
# Planifikimi ditor
 
3. planifikimi mujor
 
4. planifikimi ditor
 
'''Kush janë bartësit e këtyre planifikimeve?'''
* Planifikimin e programeve mësimore dhe të përmbajtjeve të lëndëve mësimore e bëjnë institucionet e larta arsimore (shtetërore)
* Planifikimin rreth copëzimit në tema dhe në njësi mësimore e bën mësimdhënësi.
 
<center>'''Fazat nëpër të cilat kalon planifikimi i orës mësimore'''</center>
* Planifikimin e programeve mësimore dhe të përmbajtjeve të lëndëve mësimore e bëjnë institucionet e larta arsimore (shtetërore)
* Planifikimin rreth copëzimit në tema dhe në njësi mësimore e bën mësimdhënësi.
 
Fazat nëpër të cilat kalon planifikimi i orës mësimore
 
'''Procesi i planifikimit i orës mësimore realizohet përmes tri fazave:'''
:a) përgatitja para mësimit – është e barabartë me hartimin e planit ditor
 
:b) puna dhe veprimtarit brenda 45 minutash
a) përgatitja para mësimit – është e barabartë me hartimin e planit ditor
:c) reflektimi pas mësimit
 
b) puna dhe veprimtarit brenda 45 minutash
 
c) reflektimi pas mësimit
'''Faza I: Planifikimi para mësimit'''
 
''Në këtë fazë (të parën) planifikohet :''
:a) struktura e orës së mësimit
 
a:b) strukturahartohen objektivat e orës së mësimit
:c) Objektivat duhet të jenë specifike (sjelljet që nxënësit duhet t’i demonstrojnë ose produktet që duhet t’i japin dhe të nxisin nivele të larta të të menduarit.
 
:d) Motivimi është element tjetër shumë me rëndësi i planifikimit. Ky lidhet me lerën dhe vlefshmërinë që ka tema apo njësia mësimore
b) hartohen objektivat e orës së mësimit
:e) Mësimi duhet të planifikohet, të ndërtohet mbi njohuritë paraprake që kanë nxënësit
 
:f) Gjithsesi për të pasur sukses mësimi duhet planifikuar procedurat e mësimit, teknikat dhe strategjitë si dhe format organizative.
c) Objektivat duhet të jenë specifike (sjelljet që nxënësit duhet t’i demonstrojnë ose produktet që duhet t’i japin dhe të nxisin nivele të larta të të menduarit.
:g) Që në hartimin e planit ditor mësimdhënësi planifikon se cilën detyrë nxënësi do ta kryejë në mënyrë individuale, cilën do ta punojë në qifte dhe cilën do ta kryejë në grup të vogël apo të madh.
 
:h) Gjithsesi në këtë fazë planifikohet edhe koha e realizimit
d) Motivimi është element tjetër shumë me rëndësi i planifikimit. Ky lidhet me lerën dhe vlefshmërinë që ka tema apo njësia mësimore
 
e) Mësimi duhet të planifikohet, të ndërtohet mbi njohuritë paraprake që kanë nxënësit
 
f) Gjithsesi për të pasur sukses mësimi duhet planifikuar procedurat e mësimit, teknikat dhe strategjitë si dhe format organizative.
 
g) Që në hartimin e planit ditor mësimdhënësi planifikon se cilën detyrë nxënësi do ta kryejë në mënyrë individuale, cilën do ta punojë në qifte dhe cilën do ta kryejë në grup të vogël apo të madh.
 
h) Gjithsesi në këtë fazë planifikohet edhe koha e realizimit
'''Faza II: Puna gjatë orës së mësimit'''
:a) Në këtë fazë fillon zbatimi i veprimtarive të planifikuara
 
:b) Përfillet struktura e orës mësimore
a. Në këtë fazë fillon zbatimi i veprimtarive të planifikuara
:c) Përfillen metodat dhe strategjitë, teknikat mësimore të planifikuara
 
b.:ç) Përfillet strukturamateriali elëndor, orësmjete dhe pajisjet mësimore
:d) Përfillet koha e planifikuar
 
:dh) Përfillet kontrolli dhe vlerësimi i planifikuar
c. Përfillen metodat dhe strategjitë, teknikat mësimore të planifikuara
 
ç. Përfillet materiali lëndor, mjete dhe pajisjet mësimore
 
d. Përfillet koha e planifikuar
 
dh. Përfillet kontrolli dhe vlerësimi i planifikuar
'''Faza III: Puna pas orës mësimore'''
 
:* Analiza e realizimit të orës mësimore që do të na shërbej si mbështetje për të planifikuare në të ardhmen
:* Mësimdhënësi në këtë fazë i rishikon veprimtaritë e kryera në klasë dhe gjykon mbi vlerat e këtyre veprimtarive
:* Nga shënimet nxjerr se çka ka ecur mirë, çka nuk ka ecur si duhet. Pse ndodhi kështu dhe si do të ishte më mirë veprimtaria
:* Kjo ndihmon për planifikim të ri të kapitullit të ardhshëm, temës apo njësisë së re mësimore.
 
<center>'''Rëndësia e objektivave në planifikim dhe realizim të orës mësimore'''</center>
 
'''Për një planifikim të mirë duhet të përgjigjemi në këto pyetje''':
# Çfarë duhet që të arrihet?
 
1.# ÇfarëCila duhetështë përmbajtja doarrihettransmetohet?
# Çka do të jenë të aftë të bëjnë nxënësit në fund të orës mësimore?
 
# Si do ta arrijmë atë që synojmë?
2. Cila është përmbajtja që do të transmetohet?
# Si do ta dimë se çka kemi arritur
 
3. Çka do të jenë të aftë të bëjnë nxënësit në fund të orës mësimore?
 
4. Si do ta arrijmë atë që synojmë?
 
5. Si do ta dimë se çka kemi arritur
 
<center>'''KUPTIMI I OBJEKTIVAVE'''</center>
 
Qëllimet arsimore janë synimet e përgjithshme afatgjata që duam të arrijmë në të ardhmen, diçka drejt së cilës duhet të ecim për ta arritur. Qëllimet arsimore lidhen me procesin e përgjithshëm të edukimit. Ato përcaktohen për veprimtarinë tërësore të shkollës, për planet dhe programet mësimore.
 
Objektivat mësimorë janë synime afatshkurtra dhe më konkrete se qëllimet arsimore. Ato janë produkti që shpresohet të demonstrojë nxënësi si rezultat i të nxënit. Objektivat mësimorë formulohen në kuadrin e kontekstit të qëllimeve arsimore, por me synimin që t’i konkretizojnë ato. Objektivat mësimorë janë bazamenti mbi të cilin ngrihet plani i veprimit. Ato janë bazë për vendimet që lidhen me përmbajtjen mësimore, me metodat e mësimdhënies, me përdorimin e mjeteve mësimore, me vlerësimin.
::'''Çka janë qëllimet ?'''
 
Qëllimet janë aspirata të përgjithshme më afat gjata që synohen të arrihen në të ardhmen ( drejtë së cilës duhet ecur).
 
::''Shembull:'' Të përvetësojë një të menduarit matematik në zgjidhjen e problemeve nga jeta e përditshme
::'''Çka janë objektivat ?'''
 
Objektivat janë aspirata më afatshkurtra dhe më konkrete se qëllimi. Çka do të arrihet ? Ku do të arrihet ? Si do të arrihet ? A e kemi arrit ?
 
::''Shembull:'' Nxënësi i përdor hierarkinë e kllapave dhe veprimet aritmetikore pa gabime.
::'''Çka janë objektivat e përgjithshme ?'''
Objektivat e përgjithshme janë pohime të gjëra të asaj që duhet të jetë në gjendje të bëjë nxënësi si rezultat i mësimdhënie.
 
::''Shembull:'' Nx. duhet të jetë në gjendje të dallojë format e ndryshme të trupave gjeometrik. Nx. duhet të jetë në gjendje ta zbatojë T. Pitagorës në detyra praktike
Objektivat e përgjithshme janë pohime të gjëra të asaj që duhet të jetë në
 
gjendje të bëjë nxënësi si rezultat i mësimdhënie.
 
Shembull: Nx. duhet të jetë në gjendje të dallojë format e ndryshme të
 
trupave gjeometrik
 
Nx. duhet të jetë në gjendje ta zbatojë T. Pitagorës në detyra praktike
::'''Objektivat specifike'''
 
Objektivat specifike janë pohime mbi ata se çfarë do të jetë në gjendje të bëjë nxënësinë kushte të caktuara. (Çfarë mund të bëhet konkretisht).
 
::''Shembull:'' Çka thotë Teorema e Pitagorës ? ( Njohje )
::Pse në Kosovë nuk mbillet orizi ? ( Të kuptuarit )
 
::Të gjendet lartësia e trekëndëshit në se ….. (Zbatim)
Pse në Kosovë nuk mbillet orizi ? ( Të kuptuarit )
::Cili nga punimet e paraqitura (Mend. Kritik)
 
Të gjendet lartësia e trekëndëshit në se ….. (Zbatim)
 
Cili nga punimet e paraqitura (Mend. Kritik)
::'''Përbërësit ose elementet e objektivit'''
 
*# Elementi i parë: VEPRIMI: përshkruhet një veprimtari e nxënësit e cila dallohet përmes një sjellje që mund të vëzhgohet.
*# Elementi i dytë: KUSHTET: tregon kushtin në të cilat ndodh ajo sjellje e dëshiruar.
*# Elementi i tretë: KRITERI: tregon nivelin përfundimtar të asaj veprimtarie që bën nxënësi ku hyn edhe kriteri i cili do të na shërbej për të vlerësuar rezultatet, zhvillimin e nxënësit.
 
::''Shembuj që janë objektiva mësimorë''
:- Të shkruajë (saktë katër) termat e reja të mësimit, sipas shënimeve.
 
:- (Në një hartë pa emra), të identifikojë vetëm pesë kryesorët, nga tetë lumenjtë e Francës, të përshkruar në (tekstin mësimor).
- Të shkruajë (saktë katër) termat e reja të mësimit, sipas shënimeve.
:- Të shpjegojnë (me shkrim) saktë dhe në mënyrë të përmbledhur shkaqet e Luftës së Parë Botërore (duke u mbështetur në tekstin mësimor) prej një kohe prej 7 minutash.
 
:- Të shpjegojnë saktë (me fjalët e tyre), rolin e fërkimit gjatë lëvizjes.
- (Në një hartë pa emra), të identifikojë vetëm pesë kryesorët, nga tetë lumenjtë e Francës, të përshkruar në (tekstin mësimor).
:- (Në një poezi të dhënë), të identifikohen të gjitha metaforat, brenda një kohe prej tre minutash.
 
:- (Veprimi është dhënë me shkronja të pjerrëta, kushti me shkronja të zakonshme dhe kriteri me shkronja të nënvizuara në kllapa
- Të shpjegojnë (me shkrim) saktë dhe në mënyrë të përmbledhur shkaqet e Luftës së Parë Botërore (duke u mbështetur në tekstin mësimor) prej një kohe prej 7 minutash.
 
- Të shpjegojnë saktë (me fjalët e tyre), rolin e fërkimit gjatë lëvizjes.
 
- (Në një poezi të dhënë), të identifikohen të gjitha metaforat, brenda një kohe prej tre minutash.
 
- (Veprimi është dhënë me shkronja të pjerrëta, kushti me shkronja të zakonshme dhe kriteri me shkronja të nënvizuara në kllapa
Veprimi
::'''Veprimi'''
:''Fjalë të vlefshme për formulimin e elementit të parë të Objektivit'':
* Të shkruash
* Të recitosh
* Të veçosh
* Të zgjedhësh
* Të krahasosh
* Të analizosh
* Të bashkosh
 
::'''Kushtet'''
Fjalë të vlefshme për formulimin e elementit të parë të Objektivit:
:''Shembuj fjalësh që shërbejnë për të formuluar elementin e dytë të Objektivit''
* Nga memoria (përmendësh)
* Duke u bazuar në lisën…
* Ta kërkojë vetë burimin e referencës
* Përmes vizatimit, figurës apo mjetit
* Përmes një substance, harte aparati etj
* Përmes një rregulle, formule, ligji etj
 
::'''Kriteri'''
* Të shkruash
:''Shembuj fjalësh shërbejnë për të formuluar elementin e tretë të objektivit:''
* Të recitosh
* Saktë
* Të veçosh
* Pa gabime
* Të zgjedhësh
* Përmendësh
* Të krahasosh
* Të analizoshgjitha
* Katër nga pesë elemente
* Të bashkosh
* Brenda 5 minutash
* Duke krahasuar me… etj.
 
:'''Formulimi i objektivave sipas niveleve të dijes'''
Kushtet
* Kur formulojmë objektivat për një njësi mësimore duhet të kemi parasysh se çka presim nga nxënësit.
* Pra, duhet formuluar objektiva të niveleve të ndryshme pasi në klasë kemi nxënës të niveleve të ndryshme.
* Kur përmendim nivelet, mendojmë në nivelet e dijës.
 
:'''Niveli i parë:'''
Shembuj fjalësh që shërbejnë për të formuluar elementin e dytë të Objektivit
 
* Nga memoria (përmendësh)
* Duke u bazuar në lisën…
* Ta kërkojë vetë burimin e referencës
* Përmes vizatimit, figurës apo mjetit
* Përmes një substance, harte aparati etj
* Përmes një rregulle, formule, ligji etj
 
Kriteri
 
Shembuj fjalësh shërbejnë për të formuluar elementin e tretë të objektivit:
 
* Saktë
* Pa gabime
* Përmendësh
* Të gjitha
* Katër nga pesë elemente
* Brenda 5 minutash
* Duke krahasuar me… etj.
 
Formulimi i objektivave sipas niveleve të dijes
 
* Kur formulojmë objektivat për një njësi mësimore duhet të kemi parasysh se çka presim nga nxënësit.
* Pra, duhet formuluar objektiva të niveleve të ndryshme pasi në klasë kemi nxënës të niveleve të ndryshme.
* Kur përmendim nivelet, mendojmë në nivelet e dijës.
 
Niveli i parë:
 
Njohja: Është riprodhim, përsëritja e emrave , rregullave, definicioneve. Është niveli më i ulët i dijës. Foljet që përshkruajnë këtë nivel janë: përkufizo, përshkruaj, dallo,rendit, emërto etj..
Të kuptuarit: Ështëaftësia për të kapur kuptimin e materialit. Foljet që përshkruajnë këtë nivel janë: shpjego, zgjero, jep përfundime, rishkruaj, përgjithëso…
:'''Niveli i dytë:(Mesatar )'''
 
Zbatimi:Është aftësia për të përdorur materialin e mësuar në situata të reja dhe konkrete. Zbatohen rregulla, metoda, koncepte, parime, ligje teori etj.. Foljet që përshkruajnë këtë nivel janë: Ndrysho, njehso, provo, manipulo, përgatit, prodho, lidh përdor etj..
 
Analiza: Është aftësia për ta copëtuar materialin në pjesë përbërëse. Foljet që përshkruajnë këtë nivel janë: Copëto, ndaj në pjesë, dallo, seleksiono etj..
:'''Niveli i tretë: (i lartë)'''
 
Sinteza: Është aftësia që të formojë një të tërë duke bashkuar pjesët. Foljet që përshkruajnë këtë nivel janë:Kombino, krijo, harto,, organizo, planifiko, rindërto, risistemo etj..
 
Vlerësimi: Është aftësia për të gjykuar vlerën e një materiali, të mirën e një ideje, motivet e sjelljeve etj.. Foljet që përshkruajnë këtë nivel janë: Konkludo, kritiko, arsyeto.
:'''Vlerësimi'''
::'''Ç’është vlerësimi ?'''
* Vlerësimi është gjykimi për cilësinë
 
* Vlerësimi është një mënyrë sistematike e shikimit të çështjeve të rëndësishme.
* Vlerësimi është gjykimi për cilësinë
* Vlerësimi është një mënyrë sistematike e shikimitsigurimi i çështjeveinformacionit për rëndësishmevendimmarrje.
* Në arsim vlerësimi shpesh lidhet me testimin dhe ngushtohet duke u kufizuar në arritjet e nxënësit.
* Vlerësimi është sigurimi i informacionit për vendimmarrje.
* Vlerësimi është një mjet konstruktiv për përmirësim dhe risi.
* Në arsim vlerësimi shpesh lidhet me testimin dhe ngushtohet duke u kufizuar në arritjet e nxënësit.
* Vlerësimi është një mjet konstruktiv për përmirësim dhe risi.
 
Pra, vlerësimi është proces i mbledhjes sistematike, analizimit dhe interpretimit të informative me qëllim të determinizmit se në çfarë shkalle nxënësi i ka zotëruar objektivat udhëzues. Vlerësimi përmban përshkrimin sasior dhe cilësor, gjykon vlerat dhe meritat, bazohet në matjen objektive, të saktë , të vlefshme, të besueshme.
 
:'''Kuptimi i matjes'''
 
Vlerësimi dhe matja në arsim shpesh përdoren në vend të njëra tjetrës, kjo në fakt është gabim, sepse vlerësimi dhe matja nuk janë të njëjta. Shtrohet pyetja: Ç’është matja ? Në fillim pjesëmarrësit reflektojnë rreth pyetjes, ligjëruesi shënon disa nga prezantimet e pjesëmarrësve, pastaj ligjëruesi prezanton disa të dhëna për matjen dhe për mjetet kryesore të matjes, si dhe për dallimet kryesore në mes të nocioneve “matje “ dhe “vlerësim “.
Këto dy nocione nuk janë të njëjta. Përdorimi i pasaktë i tyre mund të qojë në përfundime të pasakta. Matja dhe vlerësimi janë pjesë përbërëse dhe jetësore të veprimtarisë së shkollave bashkëkohore. Kur matim diçka në arsim,atëherë përshkruajmë atë duke e vënë përballë diçkaje të krahasueshme. Ndërsa kur ne vlerësojmë diçka, atëherë ne gjykojmë në vlerat e saj. Pra, vlerësimi nënkupton vendosjen e një vlere gjykimi, sasiore dhe cilësore, bazuar në matje. Kjo do të thotë se vlerësimi si koncept është më i gjerë se sa matja dhe në vete përfshin edhe matjen.
:'''Pse vlerësojmë ?'''
* që të dimë se në çfarë stadi, niveli , pozicioni të njohurive jemi,
 
* që të dimë se ku çfarë stadi, niveli , pozicionidëshirojmënjohurive jemiarrijmë,
* që të nxjerrim se cilat janë dobësitë, pengesat, të metat që në të ardhmen t’i evitojmë në punën tonë,
* që të dimë se ku dëshirojmë të arrijmë,
* për të bërë bilancin e njohurive dhe aftësive të arritura gjatë gjysëmvjetorit –vitit shkollor,
* që të nxjerrim se cilat janë dobësitë, pengesat, të metat që në të ardhmen t’i evitojmë në punën tonë,
* për ta ndihmuar nxënësin të përparojë në formimin e tij,
* për të bërë bilancin e njohurive dhe aftësive të arritura gjatë gjysëmvjetorit –vitit shkollor,
* për ta ndihmuarsiguruar nxënësinnjë përdorimpërparojëdrejtë formiminvlerësimit e tij,nxënësve
* për të siguruarkontribuar një përdorimngritjen e drejtëcilësisë vlerësimitmësimit me bazë nxënësve,shkolle.
* për të kontribuar në ngritjen e cilësisë së mësimit me bazë shkolle.
 
Fazat praktike të procesit të vlerësimit. Standardet e vlerësimit
Sipas Daniel Stffebeam, drejtues i Komitetit të Përbashkët për Standardet e Vlerësimit në Arsim, përcaktohen rreth 30 standarde të ndara në katër grupe të mëdha :
 
* standarde të dobisë – vlerësimi i shërben nevojave praktike
* standarde të mundësisë – vlerësimi realist dhe i matur
* standarde të korrektësisë – karakteri i ligjshëm dhe teknik
* standarde të saktësisë – shfaq dhe pasuron informacion teknikisht të mjaftueshëm.
 
Standardet e vlerësimit shkurt janë: dobia, mundësia, korrektësia, saktësia. Renditja mund të jetë edhe ndryshe. Dhe, së fundi duhet të kuptojmë se:
Vlerësimi nuk ka përfundim. Vlerësimi është ciklik. Vlerësimi është reflektim rreth rezultateve. Vlerësimi shërben për t’i përdorur rezultatet për të përmirësuar të nxënit e nxënësve.
'''Funksionet e vlerësimit'''
 
Mësimi dallon varësisht nga nevojat e nxënësve. Vlerësimi i mundëson nxënësit të përparojë, ndërsa mësuesit të përshtatë më mirë mësimdhënien. Funksioni kryesor i vlerësimit është të ndihmojë për të kuptuar sa më mirë natyrën dhe cilësinë e çështjes që vlerësohet. Në veçanti funksionet e vlerësimit janë:
 
* funksioni formues – shërben për monitorim, planifikim, përmirësim, zhvillim,etj;
* funksioni përmbledhës – shërben për njohje të përgjegjësisë, për bilancin e njohurive dhe aftësive të arritura gjatë vitit shkollor, për llogaridhënie, për përzgjedhje, për certifikim, akreditim;
* funksioni proaktiv – i shërben procesit të vendimmarrjes;
* funksioni retroaktiv - i shërben procesit të llogaridhënies;
* funksioni psikologjik e social - shërben për të motivuar sjellje të dëshiruara, për të zhvilluar marrëdhënie dhe mbështetje publike;
* funksioni administrative – shërben për të ushtruar autoritetin.
 
Puna dhe aktiviteti i nxënësve vlerësohet duke u mbështetur në planin dhe programin mësimor, një vlerësim i vetëm mund të përdoret për më tepër se një funksion, sikurse edhe funksione të ndryshme mund të shfrytëzohen e përdoren me më tepër se sa një mënyrë ose metodë vlerësimi.
'''Procesi i vlerësimit'''
 
Kontrolli dhe vlerësimi shkojnë bashkë, paralelisht. Përgjithësisht nuk ndodh që të bësh kontrolle e të mos vlerësosh, ashtu siç ndodh rrallë që të vlerësosh pa bërë kontroll. Në përgjithësi kontrolli ka të bëjë me konstatimin e një gjendje të caktuar, me sigurimin e treguesve të saj, ndërsa vlerësimi ka të bëjë me konkludimin rreth saj, me gjykimin rreth treguesit. Në literaturë rekomandohen gjashtë faza të procesit të vlerësimit:
 
Kuptimi i problemit të vlerësimit - përcaktimi i objektit të vlerësimit, përcaktimi i audiencave ose të interesuarve, përcaktimi i funksioneve të vlerësimit, përcaktimi i kritereve që do të përdoren për vlerësimin .
 
Planifikimi i vlerësimit - zbërthimi i çështjes që vlerësohet, caktimi i detyrave të vlerësuesve, përzgjedhja e instrumenteve matës dhe për vrojtim, përcaktimi i kampionit, përzgjedhja e procedurave të analizës së të dhënave, caktimi i një orari veprimesh.
 
Mbledhja e informacionit - përcaktimi i llojit të informacionit që do të mblidhet, caktimi i burimit të informacionit, caktimi i procedurave dhe i mjeteve për mbledhjen e informacionit, caktimi i personave që do të mbledhin informacionin, caktimi i afatit të mbledhjes së informacionit.
 
Analiza e të dhënave - caktimi i procedurës së analizës së të dhënave, caktimi i mënyrës së interpretimit të të dhënave
 
Raportimi i rezultateve të vlerësimit - caktimi i audiencës, caktimi i formave të raportimit, caktimi i kohës së raportimit.
 
Dhënia e rekomandimeve - caktimi i përmbajtjes për përmirësim, caktimi i afateve për përmirësim.
'''Llojet e vlerësimit në shkollë'''
 
Në praktikën shkollore aplikohen lloje të ndryshme të vlerësimit.
 
Llojet e vlerësimit më të përdorshme që aplikohen në shkollë janë si më poshtë:
 
Vlerësimi diagnostifikues – përmes këtij vlerësimi identifikohen vështërsitë e të nxënit ose problemet që kanë të bëjnë me të nxënit. Po ashtu përmes vlerësimit diagnostifikues identifikohen anët e dobëta dhe të forta të mësimdhënies , përcaktohen shkaqet e ndryshme të problemeve në mësimnxënie etj ,në mënyrë që të merren masat për përmirësimin dhe avancimin e saj dhe për formulimin e planit për veprim në ndihmë nxënësve..
 
Vlerësimi formues – përmes këtij vlerësimi synojmë të identifikojmë gabimet, të metat dhe veshtërsitë në punën me nxënës, me qëllim që t’u japim ndihmë. Vlerësimi formues mbikëqyrë ecurinë, procesin, përparimin e nxënësve, mësimdhënësve, siguron informatë kthyese për të sjellë përmirësime. Kontrollon përparimin e nxënies së nxënësve gjatë procesit mësimor, pra kontrollon shkallën e zotërimit të objektivave udhëzues.
 
Vlerësimi përmbledhës - përcakton arritjet në përfundim të vitit mësimor, në përfundim të programit mësimor. Shërben për të marrë vendime për nxënësit, mësimdhënësit, programet etj. Ka për qëllim notimin dhe certifikimin e nxënësve, gjithashtu siguron informata për të gjykuar përvetësimin e objektivave të lëndës dhe efektëshmerisë së programit mësimor.
 
Vlerësimi i kontestit – ka për qëllim të përcaktojë kontekstin e shkollës, të klasës, të përshkruajë kushtet dhe rrethanat e punës së shkollës, të identifikojë dhe të vlerësojë nevojat dhe mundësitë në kontekstin e dhënë, ndikimin e tyre në arritjet e nxënësve dhe të shkollës.
 
Vlerësimi i brendshëm – kryhet nga brenda shkollës, mund të kryhet nga një apo nga disa mësimdhënës, nga drejtues të shkollës. Vlerësimi i brendshëm është më i përshtatshëm për përmbushjen e qëllimeve të vlerësimit formues. Për vlerësimin e brendshëm më gjerësisht do të flasim përmes temës –vlerësimi në klasë.
 
Vlerësimi jashtëm – quhet vlerësim i jashtëm sepse kryhet nga instutiocionet të veçanta të ngarkuara për vlerësimin në shkollë, për vlerësimin e jashtëm në fund të shkallës së shkollimit, siç është testi i arritëshmerisë, provimet e maturës. Vlerësimin e jashtëm mund ta kryejë MASHT, ZRA, DKA, apo vlerësues të pavarur. Vlerësimi i jashtëm zakonisht përdoret për të përmbushur qëllimet e vlerësimit përmbledhës – sumativ.
 
Vetëvlerësimi – është proces gjatë të cilit institucioni, shkolla, mësimdhënësi, nxënësi mbledhin informacion për vetën e tyre dhe bëjnë gjykimin e vlerave të tyre. Këtë vlerësim nxënësi e realizon duke krahasuar rezultatet e veta me rezultatet e nxënësve të tjerë, apo duke zgjedhur teknika të ndryshme të vlerësimit. Nëpërmjet vetëvlerësimit nxënësit kanë mundësi që në lidhje me qëllimet e caktuara të mësimit të vlerësojnë veten, arritëshmerinë e tyre. Vetëvlerësimi i bazuar në kritere të drejta, krijon bazë për të motivuar, përmirësuar dhe çmuar më tej arritjet në të nxënit e nxënësve.
* Të përmbushë përgjegjësitë etike dhe ligjore që lidhen me vlerësimin e nxënësve.
 
----
{{SHKF}}
----
Informacioni “Planifikimi dhe vlerësimi” është i bazuar në projektin e KEDP-së në bashkëveprim me MASHT - Kosovë <br/>
10.849

edits