Dallime mes rishikimeve të "Rreth përhapjes së Islamit ndër shqiptarët/1"

Rregullova gabime drejtshkrimore
(Rregullime drejtshkrimore)
Etiketat: Redaktim nga celulari Redaktim në versionin web nga celulari
(Rregullova gabime drejtshkrimore)
Etiketat: Redaktim nga celulari Redaktim në versionin web nga celulari
 
!KARAKTERISTIKAT E POPULLIT SHQIPTAR
|-
|Shqipëria nën sundimin turk vazhdimisht ka pasur një lloj qeverisjeje gjysmautonomegjysëmautonome, duke e ruajtur pavarësinë ashtu sikurse e kanë pasur disa fise para pushtimit. Ndonëse ishin nën udhëheqjënudhëheqjen e sulltanit, zotimi i tyre për besnikëri nuk shkoi aq larg sa të pajtoheshin që nëpunësit turq të ndërhyjnë në çeshtjetçështjet e tyre të brendshme. Ka mjaft shkaqe të arsyeshme të mëndohetmendohet se Turqia nuk ka caktuar asnjë nëpunës, i cili nuk ka qënëqenë autokton, madje nuk e ka caktuar as shqiptarin për mëkëmbës apo prefekt në atë vënd, i cili nuk është bë i famshëm me armën e vet apo nuk ka pasur lidhje të forta farefisnore (2). Krenaria kombëtare e shqipëtarëveshqiptarëve është e madhe. Kur e puetpyet dikush një shqiptar se ç'është, para se të përgjigjet se është musliman apo i krishtërëkrishterë, të thotë se është shiptar. Kjo shprehje, duke marrë parasysh kuptimin e saj, do të mund të shpjegohej se ai është banor i shkrepave. Kjo mënyrë e shprehjes së individualitetit është shkak i veçantë i ndjenjave kombëtare, sepsaesepse menjanoi grindjen e ashpër midis ithtarëve të këtyre dy feve, që mbretëronte në pjesët e tjera të përëndorisëperandorisë Osmane. Shqiptarët muslimanë dhe të krishterë flasin gjuhë të njëjtë, kultivojnë tradita të njëjta dhe kanë mëndimemendime e zakone të njëjta. Krenaria e përbashkët kombëtare është aq e fuqishme, sa që nuk i ka lënë vend ndikimit të dasive fetare te pjestarët e këtij populli (3). Në rradhët e ushtrisë jo të rregullt për ruajtjen e rendit dhe për sigurimin e qeverisjes, kanë shërbyer muslimanët shqiptarë, por edhe të krishterët shqiptarë. Meqë shqiptarët e të dy feve, në PërëndorinëPerandorinë Turke janë konsideruar ndër më të guximshmit, ata vazhdimisht kanë qënëqenë në shërbim të pashës në Shqipëri. ShqipatrëShqiptarë të krishterë, shërbimin ushtarak e kankanë kryer në ushtrinë turke gjatë luftës së Krimesë (4). Vërtetë, të krishterët, edhe pse janë më të qetë se muslimanët dhe më shumë janë të prirur për bujqësi, megjithatë midis tyre ka pak dallim. Shqiptarët e krishterë i kanë ruajtur armët dhe zakonet e tyren ushtarake dhe vazhdimisht kanë treguar shpirtin e lirisë e të krenarisë dhe frymë të ashpër nacionale. Kanë qënë të frymëzuar me ndjenja nacionale sa edhe bashkëfistarët e tyre të cilët kishin përqafuar fenë Islame (5).
|-
!DOBESIMI GRADUAL DHE TERHEQJA E KRISHTERIMIT