Dallime mes rishikimeve të "Tokajon/Çanta magjike e Gjeografit"

ska përmbledhje të redaktimeve
No edit summary
No edit summary
|-
|'''Baromerptri i Toriçelit'''
|Është instrument matës i shtypjes atmosferike të ajrit, i ndërtuar nga një segment të mbyllur gypi prej qelqi të shënuar me vija, nga një enë të mbushur me sasi të merkurit.
 
 
|<!-- Është fjala për funksionin teknik konkret, e jo për tjera. --> Në vitet 1600, një italian, Evangjelista Toriçeli (Evangelista Torricelli) zbuloi vlerën e trysnisë së ajrit. Mbushi me zhivë një tub qelqi të graduar e të mbyllur nga njëra anë. E ktheu përmbys duke e mbyllur vrimën me gisht dhe e zhyti në një vaskë që përmbante zhivë.
Kur hoqi gishtin, zhiva zbriti në nivelin 76 centimetra dhe aty u ndal, në atë çast trysnia atmosferike e jashtme që peshonte mbi vaskë ishte në drejtpeshim me atë në brendësi të tubit që ushtrohej nga zhiva.
Meqë pesha e 76 centimetrave zhivë është 1.033 kilogramë dhe tubi kishte një bazë prej 1 cm2, Evangjelista Toriçeli arriti në përfundim se atmosfera ushtronte një trysni prej pak më shumë se një kilogram mbi çdo centimetër katror të sipërfaqes (1kg/1cm2).
Instrumenti i shpikur prej Evangelista Toriçelit për matjen e trysnisë quhet barometër. Në fund duhet cekur se Evangjelista Toriçeli ishte fizikan dhe matematikan italian, nxënës i Galile Galileut, dhe ka jetuar relativisht shkurt. Ai u lind në vitin 1608, kurse vdiq më 1647.
|-
|'''Heliografi'''
679

edits